
थ्री इडियट्सलाई दस अवार्ड

'3 Idiots' becomes Bollywood smash
India's Business Standard newspaper said Tuesday that "3 Idiots" had taken 2.4 billion rupees (51 million dollars) from the domestic and international market since opening on December 25. "Ghajini" took 2.25 billion rupees. Meanwhile www.hollywood.com and Deadline Hollywood, which both track box office takings in the United States, said "3 Idiots" has so far made 4.8 million dollars after opening in nearly 120 US theatres. No Bollywood film has crossed the four-million-dollar threshold before.
Film critics and industry analysts attributed the success of "3 Idiots" not just to Khan's star quality, but also high production values, a sustained marketing campaign and the story's wide appeal. A public row about how much the film was based on Chetan Bhagat's best-seller "Five Point Someone," and a lack of other big-name releases, may also have helped. "It's a very well-made film with a message and with a big star. It brings back memories of people's experience of the education system in India," Taran Adarsh, from bollywoodhungama.com, said of the film's overseas success. "If you still have family here I think you identify with it all the more," he told AFP.
Mayank Shekhar, national cultural editor at The Hindustan Times newspaper, said the same expatriate Indian "IT crowd" who bought "Five Point Someone" appear to have flocked to US cinemas, boosting audiences. "What's equally important is that it's not a preachy film. It's by itself a complete comedy, which is what most mainstream audiences go for," he said. A well-constructed combination of a leading star, well-placed song-and-dance routines and a message gave it "all the elements of a Bollywood blockbuster," he added. US film studios have been eyeing India's popular Hindi-language film industry for several years, hoping to tap in to an expanding 2.3-billion-dollar market. Hopes are high that Shahrukh Khan's upcoming film "My Name Is Khan" will match or even eclipse the success of "3 Idiots."
Fox Searchlight, which promoted the Oscar-winning film "Slumdog Millionaire," and other Fox units are handling distribution. Adarsh said the overseas market is becoming increasingly important for Bollywood. "The domestic market has traditionally been measured in rupees. Today it's dollars, pounds, dirham, euros and various other currencies," he said. "It's not just the Indian diaspora. It's people in Pakistan, Bangladesh, the Middle East. The success of '3 Idiots' is just the tip of the iceberg."
रेखासँग नाचे प्रचण्ड
दिनेछौं,' नायसका रेखा थापाले यसो भनेपछि प्रचण्ड सजिलै मञ्चतर्फ उक्लिए। र, हिरोइनसँग नाच्न तयार भए।फिल्म : 'नागरिक सर्वोच्चता'
यो 'सुटिङ स्पट' होइन। न त यहाँ सुटिङको तयारी नै हुँदैछ। तैपनि माओवादी सम्बद्ध कलाकारले 'सिंहदरबार घेराउ' कार्यक्रमलाई फिल्म सुटिङ जस्तै बनाउन खोजे। मञ्चको पृष्ठभूमिमा राखिएको 'क्ल्याप बोर्ड'बाट यस्तो संकेत मिल्थ्यो। सिंहदरबार-भद्रकाली सडक माओवादी कार्यकर्ताले भरिएको थियो। दुईवटा मिनीट्रक जोडेर बनाइएको मञ्चमा माओवादी कलाकार र नेता बराबर थिए। र, त्यहाँको माहोल सांगीतिक थियो। कलाकारको बाक्लै उपस्थिति रहेको कार्यक्रममा बोलाइयो हिरोइन रेखा थापालाई। यहाँ उनी नाच्न आएकी थिइनन्। उनको भागमा गाउने जिम्मेवारी थियो। उनी मञ्चमा त आइन्। तर तुरुन्तै गाइनन्। उनले भुइँतिर हेरिन्। जहाँ माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड', नेताहरू रामबहादुर थापा 'बादल', मोहन वैद्य 'किरण' लगायतका अरू धेरै पलेँटी कसेर बसेका थिए। सबैतिर आँखा घुमाएपछि रेखाले शर्त राखिन्, 'म गाउँछु। तर, माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले मलाई नाचेर साथ दिनुपर्छ।' यो शर्तको प्रतिक्रियाप्रति धेरै उत्सुक थिए। 'म फिल्मकी हिरोइन। उहाँ राजनीतिको हिरो। यो कार्यक्रममा हामी सँगै नाचेर दर्शकलाई मनोरञ्जन दिनेछौं,' रेखाले यसो भनेपछि प्रचण्ड सजिलै मञ्चतर्फ उक्लिए। र, हिरोइनसँग नाच्न तयार भए। गीत समेत आफैंले गाउने जिम्मा पाएकी रेखाले न फिल्मको गीत गाइन् न त अन्य कलाकारले जस्तो राजनीतिक। उनले भाका हालिन्,
'लालुपाते नुघ्यो भुइँतिर कि लाउ माया मैतिर कि लाउ उहीतिरनीरा नलाउ दुईतिर...'
रेखाको स्वर 'बेसुर' लागे पनि चर्को तालीमा त्यो दबियो। प्रचण्डले पनि जानी नजानी कम्मर हल्लाएर रेखालाई साथ दिए। कार्यक्रममा यति काम भ्याएपछि सुटिङको कारण देखाउँदै रेखा बाहिरिइन्। प्रचण्ड भने भाषण नसकी हिँडेनन्। माओवादी सम्बद्ध कलाकारको संस्था 'अखिल नेपाल चलचित्रकर्मी संघ'ले अगुवाई गरेको कार्यक्रममा मौसमी मल्ल, सुनीलदत्त पाण्डे, लक्ष्मण शेष, चेतन सापकोटा आदिले आफ्नो कला प्रस्तुत गरेका थिए। युवराज लामा, अशोक शर्मा, दीपक श्रेष्ठ, केपी पाठक, विमल पौडेल लगायतका फिल्मकर्मी कार्यक्रममा उपस्थित थिए।
अश्लिल दृश्य दिएको छैन : करिना
अभिनेत्री करिना कपुरले 'कुर्वान' फिल्मको प्रोमोसनको लागि कुनै अश्लिल दृश्य नदिएको दावी गरेकी छिन्। यो फिल्मको प्रोमोसन पोस्टरमा करिनाको ड्रेस बिनाको ढाड देखिएको छ। थ्रिलर 'कुर्वान'को दृश्य बारे करिनाले भनिन्, 'ढाडमा ड्रेसबिनाको दृश्य र सैफको छातीमा बिसाएको दृश्यले फिल्मको थिमलाई वर्णन गरेको छ।' 'जब वी मेट'पछि यो फिल्म पनि दर्शकले मनपराउनेमा करिनाले विश्वास व्यक्त गरिन्। 'माया, धैर्यता र हिंसाको मिश्रण मानिएको फिल्ममा सबै कुरा छन्'- निर्माता करण जोहरले भने, 'फिल्म हेरेमा दर्शक स्वयंले दृश्यमा अश्लिलता पाउने छैनन्।' करिनाले फिल्ममा प्रोफेसरको भूमिका निर्वाह गरेकी छन्। 'यस फिल्मलाई विशेष मानिनुको कारण, यसमा मैले सुन्दर युवती प्रोफेसरको भूमिका निर्वाह गरेको छु। जो एक साधारण व्यति हो। उनले पहिलो पटक आतंककारीको सामना गर्दछिन्। जसले गर्दा उनको साधारण जिवनमा एक्कासी परिवर्तन हुन्छ।' उनले बताईन्। वास्तवमा 'कुर्वान' एक केटीको स्टोरी हो। फिल्ममा करिना, सैफ अलि खान सहति विवेक ओबरोय, ओम पुरी, किरन खेर र दिया मिर्जाले पनि अभिनय गरेका छन्।
गुरुकुलको लोभलाग्दो थकाइ
'यसका केही नियम छन् 'केही नखाइदिनु होला 'मोबाइलको स्विच बन्द गरेर यान्त्रिक आतंक बन्द गरिदिनु होला ...।' नाटक सुरु हुनुअघि आयोजकका तर्फबाट यो आग्रह प्रसारित भयो। ए 'यो त काठमाडौंको सम नाटकघर वा रिमाल नाटकघर त होइन रहेछ। तर, सबै परम्परा उस्तै। यसमा पस्किइने नाटकको स्वाद उस्तै। उस्तै गुणस्तरयुक्त र आफ्नोपनको अनुभूति हुने। गुरुकुलको यो आफ्नोपनले निकै छिटो यहाँ सबैको मन जित्न थालेको छ। स्थानीय साहित्यकारदेखि प्रहरीसम्म, राजनीतिकर्मीदेखि मजदुरसम्मले यो नाटकघरलाई यस क्षेत्रको एउटा अनुपम नमूनाका रूपमा आत्मसात् गर्न थालेका छन्।
नाटकको सशक्त प्रभावको असर बिहीबार बिहान जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा देखियो। प्रायः झैझगडा र मुद्दामामिलाले व्यस्त हुने मोरंगको जिल्ला प्रहरी कार्यालयको छतमा एक हुल रंगकर्मी भेला भएका छन्। उनीहरू कुनै मुद्दामामिला लिएर होइन जिल्ला प्रहरी प्रमुखको चियापानको निमन्त्रणा मान्न त्यहाँ पुगेका हुन्। रंगकर्मीहरूलाई स्वागत गर्दै प्रहरी प्रमुख देवेन्द्र सुवेदी भन्छन्, 'समाज परिवर्तन गराउन तपाईंहरूको ठूलो भूमिका छ।' यी प्रहरी अधिकृतले एक महिनादेखि चलिरहेको नाटक महोत्सवमा आउनेहरूको भीडले आश्चर्यचकित भएका रहेछन्। उनी आफैंले केही नाटक हेरे। त्योभन्दा बढ्ता जिल्ला प्रहरी कार्यालयअन्तर्गत आएका धेरै प्रहरीले यो मौका छुटाएनन्। उनी अन्तिम तीन दिन समापन नाटकका रूपमा मंचित 'न्यायप्रेमी' हेर्न चाहन्थे। तर, आन्दोलनका कार्यक्रमले सम्भव भएन। 'केही बेर भए पनि तपाईंहरूसँग बसेर मनलाई आराम दिऔं भन्ने चाहेको हुँ,' सुवेदीले भने, 'यसलाई यहाँहरूले राज्यका तर्फबाट गरिएको सम्मानका रूपमा बुझिदिनु होला। हामी सदैव तपाईंहरूको पछाडि छ।'
सुवेदीले मायाको चिनोका रूपमा गुरुकुलका प्रमुख सुनील पोखरेल र निशा शर्मालाईलाई करुवा उपहार दिए। जवाफमा उनीहरूले प्रहरीलाई पुष्पगुच्छा। न्यायप्रेमीका सबैजसो कलाकार सञ्जीव उप्रेती, दिलभूषण पाठक, विष्णुभक्त फुँयाल, प्रवीण खतिवडा, बसन्त भट्ट, सरिता गिरी, सौगात मल्ल, सुरेश चन्द, रामहरि ढकाल लगायत अन्य नाटकका कलाकारको समेत उपस्थिति थियो। सहरमा एउटा नयाँ परिचय थपिएको छ- गुरुकुल। काठमाडौंमा डेराको समस्याले अल्भि्करहेको गुरुकुलको हाटखोलामा आफ्नै रंगमञ्चसहितको संरचना छ। चारैतिर मन्त्र लेखिएका लुङ्दर र तोरण झुण्डिएका छन्। नयाँ रंगमञ्च हातामा बिरुवा रोपिँदै छन्। एक महिनादेखि यहाँ नाटकको प्रदर्शन हरेक दिन (कहिले दुई सोसमेत) भइरहेको छ। यसबीच यसले 'अग्निको कथा', 'जात सोध्नु जोगीको', 'पुतलीको घर', 'राबाजी लैलै...', .'मायादेवीको सपना', 'छुताहा घैल (मैथिली)', 'डा. कनक' प्रदर्शन गरेको छ। नाटक हेर्ने कामसँगै यहाँका साहित्यकारदेखि राजनीतिकर्मीसम्मलाई भेटघाट गर्ने थलोका रूपमा स्थापित हुन थालेको छ।
यो नाटक घर यहाँको एउटा नयाँ गन्व्यका रूपमा स्थापित भएको छ। देशभित्रका मात्र होइन नाटकप्रेमी विदेशीसमेत एकपटक यहाँ आएर हेर्न थालेको देखियो। झण्डै १२ कठ्ठा जग्गामा फैलिएको यो संरचना निर्माणाधीन छ। र, बनिसकेका संरचनामा पहाड र मधेसको संगमजस्तो बनेको छ। राजधानी काठमाडौंबाट समेत यो मौका नछुटोस् भनेर यसबीच धेरैजना आइसकेका छन्। बिहीबार नेपाल पत्रकार महासंघका अध्यक्ष धर्मेन्द्र झा आइपुगेका थिए भने शुक्रबार काठमाडौं महानगरपालिका पूर्व नगरपिता केशव स्थापित। एकैछिनपछि पूर्वाञ्चल डिआइजी भीष्म प्रसाई आइपुगेका थिए। शान्ति सुरक्षा स्थितिका कारण नाटक हेर्न नभ्याए पनि यहाँको आनन्द अनुभूत गर्न चाहन्थे। गुरुकुलको नाटक महोत्सवको सफलता पहिल्यै दिनबाट सुरु भएको छ। हरेक दिन नाटक हेर्नेहरूको ठूलो भीड छ। दुई सय २० सिट क्षमताको सुशीला कोइराला नाटकघरमा बस्ने ठाउँ नपुगेर अहिल्यैदेखि भुइँमा गलैंचा ओछ्याउनुपर्ने अवस्था आएको छ। 'न्यायप्रेमी' जस्तो गम्भीर नाटक प्रदर्शन भइरहेको बेला समेत 'पिनड्रप साइलेन्स' अनुभव भएको थियो। यसले यस क्षेत्रमा रहेको रिक्तता कम गरेको बताउने धेरै छन्। 'विराटनगर पहिलेदेखि नै साहित्य, संगीतको थलो हो, गुरुकुलले अर्को एउटा केन्द्र थपियो,' नाटक हेर्न बिहीबार आइपुगेका कथाकार परशु प्रधानले भने।
महिना लामो महोत्सवको थकाइबीच गुरुकुलका प्रमुख सुनील पोखरेल साँझ आँगनमा बिरुवा रोप्न निर्देशन दिइरहेका थिए। 'अलि ठूलो घेरा बनाउनुपर्छ,' उनी निर्देश गर्दै थिए, 'हिँड्ने मानिसले यसका पात छुन नपाउन्।'
राजधानीबाहिर गुरुकुलको शाखा खुलेर यहाँसम्म ल्याइपुर्याउँदा सुनील थाकेका छैनन्? 'एक महिना बितेको पत्तै भएन,' उनी भन्छन्, 'कल्पना गरेकोभन्दा धेरै राम्रो भयो।' किनभने यस्तो माहोल आउन काठमाडौंमै केही वर्ष लागेको थियो। उनलाई लागेको थियो, अहिलेलाई कम्तिमा पाँच-सात जनामात्र आए पनि धन्य हो। यो सफलताले प्रत्येक वर्ष चैतमा यहाँ काठमाडौंमा देखाइएका राम्रा नाटकको महोत्सव गर्ने योजना बनाउन उनलाई प्रेरित गरेको छ। र, यहाँको नाटक घरले पनि वर्षभरि नाटकको मञ्चन, कविता वाचन र सांगीतिक कार्यक्रमका निम्ति मञ्च उपलब्ध गराइरहने भएको छ। 'थकाइ त लागेको छ, तर यो मजाको थकाइ हो', खुसी हुँदै पोखरेलले भने।
अभिषेकलाई दीपिका
सपनाको नेगेटिभ बोकेर
प्रत्येक दिन बम्बेमा एक लाख मानिस सपना बोकेर आउछन्। भौतारिन्छन् र सपना छाडेर फर्किन्छन्। बम्बे रहस्यको शहर हो। एकरातमै मानिस करोडपति हुन्छ र एकरातमै रोड पति। रोडमै सुत्नेहरुले 'हप्ता' बुझाउनु पर्छ- अुनपले त्यही पुगेर थाहा पाए।
बम्बेको स्पिड यति तिब्र थियोकि स्लो स्पिडिका अनुपलाई र्याख्र्याख्ती पार्यो। एक कल फोनको प्रतिक्षामा हरेक पल तयारीमा बस्नु पर्ने। फोन आयो कि कुद्यो र आफूभित्र अटेशमटेश भएका प्रतिभाका मेनु पेश गर्यो। म को हुँ?म के गर्न सक्छु?मेरो क्षमता कती छ? बम्बेले यी प्रश्न हरेक मानिसलाई दिन्छ। अनुपलाई पनि दियो। अनुप भने यि प्रश्नदेखी अत्तालिएनन्। हातमा एनएसडीको गुणस्तरिय चिन्ह अंकीत प्रोफाइल, कम्मरमा पेजर, काधमा झोला बोकेर सुभास घइ, नसुरुद्धिन, इरफान खान, महेश भट्ट र सुधिर मिश्रालाई आफ्नो प्रतिभा देखाउन हिडिरहे।
बाहन थियो- लोकल ट्रेन। आइरन गरेका सफाचट् लुगा टे्रनबाट उत्रिदा मुजा परेका सिरकका खोलजस्ता हुन्थे। त्यसकालागी पनि अनुपसंग आइडिया थियो। उनी ब्यागभित्र सानो आइरन बोकेर हिड्थे। 'शुलभ शौचालय' को ऐनामा आफूलाई नियाल्थे। लन्ड्रीमा गएर आग्रह गर्थे- 'मसित आइरन छ। म मेरो सर्टमा आइरन लगाउछु, हुन्छ?'
'लक' भनेको यहि होला, कुनै लन्ड्रीवालाले पनि नाइ भनेन। यसरी हरेक निर्देशकको अफिसमा भौतारिदा अनुपले यस्ता मानिस पनि भेटे, जो निर्देशकका अगाडी आफ्नो 'कला' देखाउन बिसौ बर्षदेखी पालो कुरिरहेका छन्। र, ति सुनाउछन्, 'म बम्बे आउदा एकदम तन्नेरी थिए। कपाल पनि चिउडोसम्म झर्थ्यौ। अव हेर्नुस्, मेरो तालुमा कपालै छैन।'
अनुपले धेरै निर्देशकलाई भेटे तर उत्तर एउटै थियो, 'ल, राम्रो काम गर्दा रैछौ। यदि तिमीलाई सुहाउने कुनै रोल भेट्टियो भने सम्पर्क गरौला।'तर, अनुपको पेजर कहिल्यै बजेन। अनुपले त्यही भेटे, यसपाल शर्मालाई। जो अहिले पनि हिन्दी फिल्ममा भिलेन बन्छन्। यसपालले नै अनुपलाई सम्झाए- यदि बम्बेमा बस्नु छ भने कम्तीमा चार बर्ष संघर्ष गर्छु भन्ने आत्मशक्ति बनाऊ। एककप चियामा दिन बिताउछु भन्ने अठोट गर।
यसपालले अर्को कुरा पनि भने- कपाल खुइलिए खुइलियोस्, म लड्छु, तिमी सोच। यदि तिमीले जित्यो भने भोली तिमीलाई नै हेरेर फिल्मको भूमीका लेखीनेछ।'कुरा त मख्खै पार्ने खालको थियो।
एकदिन अनुप अशोकाको अडिशनमा पुगे। धेरैदिनसम्म पेजर बजेन र उनले सोचे, 'म अव यता बस्दिन।' बम्बेमा त यस्ता मान्छेमात्र संघर्ष गरिरहन्छन्, जसको फर्किने कुनै ठाऊ छैन। परिवार छैन। ति संघर्ष गर्दागर्दे सडकको छेऊमा मर्छन् र मुन्सीपाटीले उठाएर लैजान्छ। तर, अनुपसित त आफ्नै देश र परिवार थियो। जसले पर्खिरहेको पनि थियो। उनी फर्किए। काठमान्डूको अटेशमटेश भिडमा थपिए। जहाँ बम्बेबाट आएको टेलिफोनले भेट्न सकेन। 'हजार मिटरको दौडमा सामेल मान्छे किन सय मिटरमा दर्गुन आ'को?' जव अनुप काठमान्डूमा देखीए, यस्ता प्रश्नले ठुग्न थाले। हुनपनि, अनुप जुन कुरामा पोख्त भएर आएका थिए, त्यो मृतप्रायः नै थियो। नेपाली रंगमन्च मर्यो भन्नेहरु पनि थिए। अवसर थिएनन्। आफूले अभिनय गरेको पहिलो फिल्म 'अंशबन्डा' जीवनको एउटा कालो पन्ना भइसकेको थियो। नेपाली रंगमन्चका लागी जे गर्छु, भन्ने सपना थिए, ती हिड्दाहिड्दै फुर्लुङ ढल्छन् की जस्ता हुन थाले। तिनलाई जोगाउन गाह्रो हुनथाल्यो।
अनुप अमेरिकी लाइब्रेरी चहार्न थाले। 'फ्रेन्च अलाइन्स' डिल्लीबजारको क्यान्टिनमा पोतिएका चित्रहरुमा हराउन थाले। कोही भेटिहाल्यो भने गफ गर्यो। यसरी अनुप आफूभित्रको निरासा पखाल्थे। ०५२ तिरको काठमान्डूमा शहरमा हुने सबै चिज थिए। डिर्पामेन्टल स्टोर। ठूल्ठूला घर। पक्कि सडक। डिस्को। डान्सबार। नाइट लाइफ। अचानक देखीन थालेका मगन्ते। फोहरले भरिदै गएको बागमती। फन्टुस फिल्म। सबै थिए। तर, अनुपलाई सपनातिर डोर्याउने कुनै साघुरो गल्ली पनि थिएन। 'बौद्धिक खुराक छदै थिएनन्।' अनुप कफीको चुस्की लगाउदै सम्झन्छन्। अहिले अनुपसंग आफूले चाहेका धेरै चिज छन्। उनले गरेका नाटक 'नाट्य इतिहाँस'मा दर्ता छन्। 'एक्टर्स स्टुडियो' नाट्यस्कुलको अतित पनि छ। कुनै समय फेरि ब्युझन पनि सक्छ। धापासीको शान्त फ्ल्याटभित्रको टेवुलमाथी केही फिल्मका स्त्रिप्ट पनि छन्, जसमा उनले अभिनय गर्नेछन्। सपनाको नेगेटिभमा रंग पनि भरिन थालेको छ। 'सेपिया रंगको भएको छ।' अनुप मुस्कुराउछन्। र, आश छ, कुनै दिन आँखा तिर्मिराउने गरि रंगीन पनि होला। शहरमा अव सपना हराउने डर अनुपलाई छैन। कहिलेकाही भने झस्किन्छन्, कतै आफू स्यवं शहरमा हराउने त होइन? शहरका मामलामा अनुप अहिलेपनि आफूलाई 'आउट साइडर' मान्छन्। सारा शहर सिसाभित्र छ। शहर गफ चुटिरहेको छ- क्रियाकलाप हेर्दा लाग्छ तर आवाज भने अनुपसम्म आइपुग्दैन। त्यसैले आफू शहरको मान्छे भइनसकेको ठान्छन्। शहरले कति मोडमा सम्झौतागर्न लगाउछ। अनुप सम्झौता गरिरहेका छन्। प्रोफेसनल मित्रता धेरै छन्। अनुप सोच्छन्- म अहिले जिजीबिषाजस्तो मित्रता बाचिरहको छु।
'हाम्रा पाँच इन्द्रियहरु मर्दे छन्।' काठमान्डू बसाइमा अनुप यस्तै ठान्छन्, 'हामीसित निजी स्वार्थंमा बाच्ने न्यूकिलियर जेनेरेशन छ।'कहिलेकाही आफूलाई पनि शहरले आफूजस्तो बनाउदै त छैन? अनुप झस्कन्छन्- कतै मेरो निर्दोषपन मर्दे गइरहेको त छैन? बा र आमा पोखरामा एक्लै छन्। अनुपलाई थाहा पनि छ, बुढेशकालको एकान्तले आत्मा दुखाउछ। अुनप खाना खादा अचानक झस्किन्छन् पनि, उता घरमा बृद्ध बा र आमा मौन खाना खाइरहेका होलान्। 'म त्यहा हुनुपर्ने हो।' अनुप टोलाउछन्, 'तर जान सक्दिन।' अनुपले जती गरे, सबै आफ्ना लागी गरे। उनलाई थाहा पनि छ, मैले परिवारका लागी केही गर्न सकिन। धेरै समय केही गर्न नसक्नुको मौनतामा अल्भि्कएका अनुप अव भने मौनताबाट बाहिर आएका छन्। व्यस्तताले लखेटिरहेका अनुप फुर्सद हुदा भावुक पनि हुन्छन्। अव काठमान्डू छाडेर घर पोखरा जान गाह्रो छ, र बा र आमाको सम्झनालाई पन्छाउन सजिलो पनि छैन। 'म अझै पूर्णरुपमा शहरको मान्छे भइसकेको छैन।' अनुप एकछिन टोलाउछन्, 'कति पल्ट घर जादा आमाका आसुले मलाई पोलेका छन्।'
सलमान र आमिर सँगै
मुम्बई, असोज २२ - सलमान खान र आमिर खानबीच साझेदारी हुने भएको छ। दुवैले एउटै फिल्ममा अभिनय गर्नेछन् र फिल्ममा दुवैको लगानी रहनेछ। स्त्रि्कप्टको टुंगो लगाउन बाँकी रहेको उक्त फिल्ममा आमिर खान प्रोडक्सन र सल्मानका भाइ सोहेल खानको प्रोडक्सन हाउसले संयुक्त लगानी गर्ने सम्भावना छ। एक स्रोतका अनुसार फिल्ममा सलमान र आमिरको बराबर दृश्य हुनेछ र अरू कलाकार तथा निर्देशकको छनोट हुन बाँकी छ। सलमान र आमिरले एकसाथ अभिनय गरेको एकमात्र फिल्म सन् १९९४ को राजकुमार सन्तोषीद्वारा निर्देशित 'अन्दाज अपना अपना' हो। आमिरको 'गजिनी' रिलिज भएपछि दुईको सम्बन्ध गाढा भएको हो। त्यसबेला देखि नै दुवैले संयुक्त काम गर्ने चर्चा सुरु भएको थियो। समान भूमिका र उति नै दृश्य दिनुपर्ने शर्त उनीहरूको भएकोले दुवैले बाहिरका फिल्म खेल्ने साइत जुर्न नसकेको हो। केही अघिसम्म सलमान र आमिर दुवै फेरि 'अन्दाज अपना अपना'को दोस्रो भागमा आउन लागेको र यसका लागि निर्देशक सन्तोषीले तयारी गरिरहेको समाचार प्रकाशित भएको थियो। दोस्रो भागमा अभिनय गर्न आमिर राजी नभएकाले यो प्रोजेक्ट अगाडि बढ्न नसकेको समेत बताइएको थियो। समाचारप्रति आमिरका प्रवक्ताले यसो भनेका थिए, 'अहिले आमिर थ्री इडियट्स र बन्ने क्रममा रहेका अरू तीनवटा फिल्ममा व्यस्त छन्। अहिलेलाई 'अन्दाज अपना अपना'बारे कुनै योजना छैन।'मोडलिङबाट फिल्मतिर
नेपाल भाषाको फिल्म 'राजमति'मा पहिलोपटक दुई मोडल मणिराज लवट र हिसिला महर्जनले अभिनय गरेका छन्। त्यसयता झरना बज्रचार्य, नम्रता श्रेष्ठ, विनय श्रेष्ठ, उषा रजक, निशा अधिकारी, दिया मस्के, जीवन लुइँटेल, पूजा लामा, ऋचा घिमिरे र पूजना प्रधानलगायतले ठूलो पर्दामा आफ्नो भाग्य जाँचिसकेका छन्। मोडलिङबाट फिल्ममा आएका कलाकारका तुलनामा रंगमञ्चबाट वा सोझै फिल्ममा आएका कलाकारले सफलता पाएका छन्।
भुषण दाहाल, आलोक नेम्वाङ र सिमोस सुनुवारजस्ता म्युजिक भिडियोका निर्देशकले फिल्म बनाउँदा मोडलहरूलाई नै कलाकार लिए। आलोकको 'सानो संसार'मा कर्मा, नम्रता श्रेष्ठ, विनय श्रेष्ठ र जीवन लुइँटेल चार मोडल एकसाथ कलाकारका रूपमा देखा परे। सिमोसको 'मिशन पैसा'मा पनि निशा अधिकारी र आयुषा बस्नेत हिरोइन बने भने अर्का मोडल अमिर गौतम भिलेन। भुषणको 'कागबेनी'मा दिया मास्के हिरोइन बनिन्।
प्रायः निर्देशकहरू म्युजिक भिडियोमा अभिनय गरेका कारण मोडलहरू फिल्ममा पनि सजिलै फिट हुने बताउँछन्। निर्माता एवं निर्देशक अशोक शर्मा त नेपाली फिल्मलाई थप मोडल कलाकारको जरुरत भएको बताउँछन्। उनी भन्छन्, 'अहिले नेपाली फिल्मको कथा सहरमा केन्द्रित हुन थालेको छ। यस्ता फिल्ममा सहरको शैली भएका कलाकार चाहिन्छन्। र, मोडलहरू यसमा सबभन्दा बढी सुहाउँदा रहेछन्।' तर फिल्ममा लागिसकेपछि मोडलहरू पूर्ण फिल्म कलाकार बन्नुपर्ने उनको धारणा छ।
मोडलबाट हिरो बनेका बिमलेश म्युजिक भिडियोमा गरेको अभिनय र र्याम्पको प्रस्तुतिका कारण आफूलाई फिल्ममा अभिनय गर्न गाह्रो नभएको बताउँछन्। 'फिल्ममा पनि म्युजिक भिडियोमा जस्तै स्त्रि्कप्टअनुसार अभिनय गर्ने हो, शैलीमा मात्र फरक छ,' उनले भने।
प्रियदर्शनको फिल्ममा आमिर
लागि सम्झिन्छन्। तर, अब यी दुईले एउटै फिल्ममा अभिनय गर्ने भएका छन्। यो फिल्म प्रियदर्शनले निर्देशन गरेको तमिल फिल्म 'काञ्चिवरम'को रिमेक हुनेछ। एड्सका विषयमा बन्ने यो फिल्म प्रियदर्शनका अघिल्ला फिल्महरूभन्दा फरक र गम्भीर प्रकृतिको हुनेछ। आमिरले फिल्मको कथा सुनिसकेको र अभिनय गर्न तयार भएको प्रियदर्शनले बताएका छन्। गत वर्ष शाहरुख खानलाई लिएर 'बिल्लु' बनाएका प्रियदर्शनको आमिरसँग यो पहिलो फिल्म हुनेछ। एड्सका विषयमा पछिल्ला समयमा दुई दक्षिण भारतीय निर्देशक रेबतीले 'फिर मिलेङ्गे' र ओनिरले 'माई ब्रदर निखिल' बनाएका थिए।प्रियदर्शन अहिले नाम नराखिएको एउटा नयाँ फिल्मको सुटिङमा व्यस्त छन्। तमिलनाडुमा सुटिङ भइरहेको यो फिल्ममा अजय देवगन र अक्षय खन्ना मुख्य भूमिकामा देखिँदैछन्। उता, आमिर भने राजकुमार हिरानीको फिल्म 'थ्री इडियटस्'मा व्यस्त छन्। यो फिल्ममा उनीसँग आर माधवन, सरमन जोशी र करिना कपुर पनि हुनेछन्।
मुम्बईका 'भाइ' सँग करणले माफी मागे
थियो- आफ्नो फिल्ममा मुम्बई सहरलाई 'बम्बै' उच्चारण गराउनु। सेन्सर बोर्डले पास गरेको फिल्म 'वेक अप सीड' लाई नवनिर्माण सेनाले मुम्बई र पुणेमा चल्न नदिने घोषणा गरेपछि उनले पार्टीका अध्यक्ष राज ठाकरेको घर पुगेर माफी मागे। माफीसँगै करणले फिल्ममा बोलिएको 'बम्बै' शब्दलाई 'मुम्बई' बनाएर सच्याउने पनि भएका छन्। र, फिल्मको सुरुवातमै यो माफिनामा पर्दामा देखाइने पनि छ। केहीअघिसम्म 'बम्बै' भनिने सहरको नाम केही वर्षअघि मुम्बई बनाइएको थियो। केही वर्षअघि शिव सेनाबाट फुटेर नवनिर्माण सेना बनाएका राजलाई मुम्बईको 'राजनीतिक भाई' भन्ने गरिएको छ। करणले ठाकरेसँग माफी मागेपछि अहिले उनको आलोचना पनि भइरहेको छ। महाराष्ट्रका मुख्यमन्त्री अशोक चभानले भने करणले माफी माग्नु गलत भएको बताएका छन्। 'करणले राज होइन, पुलिस कहाँ जानुपर्थ्यो,' उनले भने। भारतको महाराष्ट्र राज्यमा ठाकरे परिवारको बोलबाला र गुन्डागर्दी कायम भएको मानिन्छ। केही वर्षअघि रामगोपाल वर्माको फिल्म 'सरकार'को प्रदर्शनमा बाल ठाकरेको पार्टी शिव सेनाले अवरोध पुर्याएको थियो। यो फिल्ममा अमिताभ बच्चनले निर्वाह गरेको भूमिका बाल ठाकरेसँग मिल्दोजुल्दो भएको शिव सेनाको आरोप थियो। संसारको सबभन्दा ठूलो लोकतन्त्र भारतमा फिल्ममाथि कुनै पार्टी वा समूहले यसअघि पनि पटकपटक प्रतिबन्ध र रोक लगाउँदै आएका छन्। सरकारी सेन्सरबाट पास भएपछि हालैका दिनमा कुनाल कोहलीको फिल्म 'फना' गुजरातमा, प्रकाश झाको फिल्म 'गंगाजल' बिहारमा र राहुल रवैलको फिल्म 'जो बोले सो निहाल'लाई पञ्जाबमा राजनीतिक संगठनले प्रदर्शन गर्न रोकेका थिए। 'सिंह इज किंग' र 'लव आज कल'का केही दृश्यमा सिख समुदायका नेताले आपत्ती प्रकट गरेपछि फिल्मका केही दृश्य हटाइएका थिए।आयन मुखर्जीले निर्देशन गरेको 'वेक अप सिड'मा रणवीर कुपर, कोनकोना सेन शर्मा, अनुपम खेरलगायतले अभिनय गरेका छन्।
डेरा नपाएर हैरान गुरूकुल
सिर्जनात्मक कार्यक्रम हुने यो माहौलले कहिलेसम्म निरन्तरता पाउने हो ? गुरुकुल छिट्टै ठाउँ सर्नुपर्ने भएको छ जसका लागि जग्गा फेला पर्न सकेको छैन। विराटनगरमा अर्को साता हुने 'आरोहण नाटक महोत्सव'को तयारी गर्न आइतबार बिहानै 'गुरूकुलका गुरू' सुनिल पोखरेल बस चढ्दैछन्। उनीसँग नाटकका सामानको भारी हुनेछ। १२ घन्टा लामो यात्रा अवधिभर उनलाई तिहारपछि गुरुकुललाई कसरी अगाडि बढाउने भन्ने चिन्ताको भारीले बढी सताउने निश्चित छ। संस्कृतिमन्त्री मीनेन्द्र रिजालले जग्गा मिलाइदिने आश्वासन दिएका छन्। विगतमा नाटक खेलेका व्यक्ति हुनाले उनलाई मन्त्रीप्रति आशा छ। जग्गाको निर्णय नदिएसम्म दसैं मनाउदिन भन्ने मन्त्रीको भाका नाघिसके पनि पोखरेलले अझै आशा मारिसकेका छैनन्। 'हामीले गरिरहेको काम राम्रो हो भने हाम्रो समस्या बुझिदिनुपर्छ,' पोखरेलले शनिबार नागरिकसँग भने, ' हामीले खासै राम्रो काम गरिरहेका छैनौं भन्ने लाग्छ भने पनि कुनै आपत्ति छैन।'
मैतीदेवीको सेतोपुल कटेपछि उत्तरपट्टि ढिस्कोमा आरोहण नाट्य संस्थाले सात वर्षदेखि गुरुकुल सञ्चालन गर्दै आएको छ। त्यहाँ दुई नाटक हल र कलाकारको होस्टल छन्। पोखरेलका अनुसार गुरुकुलसँग अहिले लगभग तीन करोड मूल्य बराबरका नाट्यसामग्री छ। उनले धेरै जनालाई भनिसकेका छन्, 'गुरुकुलले जग्गा पाएन भने यी सबै सामग्री टुँडिखेलमा जलाएर विदेश जान्छु।' उनी काठमाडौंमात्र होइन विराटनगरमा बन्दै गरेको गुरुकुलको शाखालाई समेत बन्द गर्ने सुरमा छन्। केही समयअघि भने उनी विराटनगरलाई आधार बनाएर गुरुकुलको काम गर्ने निष्कर्षमा पुगिसकेका थिए। पछि उनलाई लाग्यो, 'नाटकको आगो बाल्ने हो भने केन्द्रबाटै बालिनुपर्छ।' त्यसैले काम गर्न पाए काठमाडौंमै गर्ने नत्र विदेशिने सोच उनमा पलाएको छ। उनलाई दिल्लीको नेसनल स्कुल अफ ड्रामाले धेरै वर्षदेखि अतिथि प्राध्यापकको काम गर्ने निम्तो दिँदैआएको छ। उनी भन्छन्, 'हामी प्रोफेसनल मान्छे, जता पनि बिक्छौं।'
पछिल्लो चार वर्षको भाडासम्झौता नलम्बिने भएपछि गुरुकुलले नयाँ ठाउँ खोज्नुपरेको हो। 'अहिले हामी बसेको जग्गा जसको हो, उहाँहरूले आफ्नो योजना बनाउनुभएको छ, उहाँहरूले नचाहेपछि हामी बस्न मिल्दैन,' उनले भने, 'हामीले गुनासो होइन बरु सात वर्ष बस्न दिएकोमा आभारी हुनुपर्छ।' दसैंसम्ममा ठाउँ छाड्नुपर्ने भएपछि उनले रिङरोडभित्र धेरै ठाउँमा जग्गा भाडामा खोजे। काठमाडौंको महँगो जग्गा ठूलो परिमाणमा किन्न सजिलो पनि छैन। 'गुरुकुलमा आवद्ध हामी सबै निम्न मध्यमवर्गका हौं, हामीसँग भएका सबै घरखेत बेचेर पनि जग्गा किन्न सकिँदैन,' उनले भने, 'काठमाडौंको जग्गा कति महँगो भएछ, यो अवधिमा थाहा पायौं।' सरकारले जग्गा दिए गुरुकुललाई सहकारी वा ट्रस्टको रूपमा लैजान समेत उनी तयार छन्। धेरैले गुरुकुल भन्नेबित्तिकै आफ्नो अनुहार सम्भि्कने गरेकाले उनलाई अप्ठ्यारो परेको छ। भन्छन्, 'अहिले पनि गुरुकुललाई आरोहणले चलाइरहेको छ र भोलि मपछि अरू जो पनि यसमा आएर काम गर्न सक्छन्।'सरकारसँग जग्गा कुन आधारमा माग्छौ भनेर कसैले सोध्यो भने उनीसँग जवाफ छ, 'रंगकर्ममा २५/३० वर्षदेखि नियमित काम गरिरहेको छु।' उनी आफ्नो कामलाई उत्पादक वा अनुत्पादक के हो भनेर चाहिँ भन्न चाहन्नन्, 'यो अरूले मूल्यांकन गर्ने हो।' अनि गुरुकुलबिनाको नेपाली रंगकर्म कस्तो हुन्छ? यसको जवाफ पनि उनी दिँदैनन्। बरु भन्छन्, 'गुरुकुल वा म र मेरो टोली रंगमञ्चमा रहेन भने ठूलो क्षति हुनेछ भन्ने भ्रम मैले पालेको छैन।'